Banu Akman Şahin

Banu Akman Şahin

Fesleğen

Öfke ve Başa Çıkma Yolları




2kadin.com >> Banu Akman Şahin

Öfke, istenmeyen sonuçlara ve karşılanmayan beklentilere verilen son derece doğal, evrensel ve insani bir tepkidir. Öfke uygun ifade edildiğinde sağlıklı bir duygudur. Ancak kontrolden çıkıp yıkıcı bir tepkiye dönüşürse her iki taraf için zarar verici olur.

Bazı zamanlarda öfke ile baş etmek çok zor bir durum haline gelebilir. Aşağıda öfkeyi kontrol etmede güçlük yaşanıp yaşanmadığına dair birkaç soru bulunmaktadır.

1- Öfkelendiğiniz zaman kendinizi kontrolsüz durumda hissettiğiniz oluyor mu?
2- Öfkelendiğiniz durumlarda daha sonra onaylamayacağınız davranışlarda-sözlerde bulunuyor musunuz?
3- Sinirli olduğunuz durumda herhangi bir kişiye fiziksel saldırıda bulunuyor musunuz?
4- Öfkelendiğinizde gösterdiğiniz tepkinin ilişkilerinize veya çalışmalarınıza zarar verdiği oldu mu?
5- Öfkelendiğiniz zaman okul veya yaptığınız işlere yoğunlaşmada güçlük çekiyor musunuz?
6- Öfkenizi azaltmak ve sakinleşmek için alkol veya hap kullanıyor musunuz?
7- Öfkeniz sonucunda tutuklandığınız ya da yasal zorluklarla karşılaştığınız oldu mu?

Yanıtlarınız arasında bir veya daha fazla evet varsa öfkenizi kontrol etmede güçlük yaşadığınız söylenebilir. Eğer yanıtınız ikiden fazla ise ciddi bir öfke problemi ile karşı karşıyasınız demektir.

Herhangi bir öfke durumunda aşağıdaki beş boyut birden çalışır:

1- Düşünce : Bizi öfkelendiren olay, durum ya da kişiyle ilgili düşüncelerimiz. Örn; engellendiğini, sevilmediğini, anlaşılmadığını düşünme
2- Heyecan : Öfkeyle birlikte hissettiğimiz fizyolojik tepkiler. Örn; kalbin hızlı atması, ateş basması, sık ve zor nefes alma
3- İletişim : Öfkeyi çevremize gösterme şeklimiz. Örn; Sözlü veya sözsüz mesajlarla çevremizi haberdar etmek, ses tonunun yükselmesi, öfkeli bir bakış gibi
4- Duygu : Öfkelendiğimiz zaman hissettiğimiz duygular. Örn; can sıkıntısı, korku gibi
5- Davranış : Öfkelendiğimiz zaman gösterdiğimiz davranışlar. Örn; bağırmak, eşyaları kırmak, duvarlara vurmak, susup kalmak gibi

Öfkelendiğimiz konular farklı olduğu gibi öfkemizi ifade etme şekillerimizde farklılıklar gösterir.

a) Saldırgan Davranışlar : Kontrolsüz bir şekilde bağırmak, kızmak, eşyaları kırmak, duvarlara, insanlara burmak gibi davranışlardır.
b) Bastırılmış Davranışlar : Sanki hiç kızmıyormuş gibi görünmek, sessiz kalmak, öfkeyi bastırmaktır. Zamanında ifade edilmediği için büyük patlamalar şeklinde ortaya çıkabilir.
c) Kontrol etme : Neye öfkelenildiğini kendine veya başka bir kimse veya şeye zarar vermeden uygun bir şekilde ifade edilmesidir.

Öfke ile baş edebilmek için,

- Öfke buzdağının görünen yüzüdür ve altında başka duygular yatar. Bu duyguların neler olduğunu anlamaya çalışın. Örn; yalnızlık, kıskançlık, anlaşılamamış olmak, önemsenmemek gibi
- Saldırgan ifadeler yerine ben dilini kullanarak neye öfkelendiğinizi ifade ederseniz karşınızdaki tarafından anlaşılma ihtimaliniz oldukça yükselir. Bunun yanında ne beklediğinizi ifade etmeniz de karşıdakine yardımcı olur. Örn; eve geç kalan çocuğunuza “neredeydin, kaç saattir seni bekliyorum,ne kadar düşüncesizsin ” yerine “seni beklerken oldukça merak ettim ve kızdım, bir daha geç kalacağın zaman mutlaka haber ver.” Diyebilirsiniz
- Öfke duygunuz çok yüksekse ilk yapacağınız şey mekan değiştirmektir. Eğer mümkünse dışarıya değilse başka bir odaya geçin. Karın solunumu egzersizi yaparak bedensel gevşemeyi gerçekleştirin ve ardından yukarıdaki yöntemleri uygulamaya geçin.
- Sürekli öfkeli bir hal söz konusu ise ve bu durum yaşam kalitenizi ve ilişkilerinizi bozuyorsa mutlaka bir terapistten yardım alın.


Uzm. Klinik Psikolog
Banu Akman Şahin

26071
defa okundu
Önceki Sonraki
17 Aralık, Pazar 2017