Gelecekten Masallar Editöre Not

02.07.2010 17:19:25

Gelecekten Masallar Editöre Not

2kadin.com >> Kültür Sanat

Gelecekten Masallar Editöre Not
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Müzik ve Opera Yönetmenliği’nin destekleriyle Sinan Bökesoy tarafından hayata geçirilen “Gelecekten Masallar” (Tales Of Future) yerleştirme ve konser projesi, İstanbul Boğazı'nın akustik potansiyeli ve yerel vurmalı çalgılar arasında metafor kurmayı hedefleyen multimedya etkinliklerinden oluşmaktadır.



Projelerin sahibi besteci ve multimedya sanatçısı Sinan Bökesoy tarafından tasarlanan sistemde canlı olarak İstanbul Boğazı’nın 2 önemli noktasına; Kız Kulesi ve Sepetçiler Kasrı/Sarayburnu’na yerleştirilen mikrofonlar ile ortam sesleri dinleniyor ve özel bir yazılımla sesler ayrıştırılarak, vapur düdüğü, tekneler, martı ve ezan seslerinin tetiklediği insan boyunda robotlar aracılığıyla 7 ayrı perkusyon enstrümanı performansına dönüşüyor. Mikrofonlardan internet aracılığı ile Istanbul’un kalbi Taksim’e canlı olarak nakledilen sesler elektronik olarak da işlenerek buradaki robotların performansına eşlik ediyor.

Proje Kapsamı
‘Gelecekten Masallar’ başlığı altında İstanbul 2010 AKB etkinlikleri arasında yer alacak etkinlikler, İstanbul Boğazı'nın akustik potansiyeli ile yerel vurmalı çalgılar arasında metafor kurmayı hedefleyen bir yerleştirme projesini ve Sinan Bökesoy’un “Tales of Future” adlı müzik albümünden yola çıkarak sanat ile teknolojiyi yenilikçi bir yaklaşımda buluşturan multimedya konser etkinliklerini kapsamaktadır. Etkinliklerin uygulamadaki ortak yanlarından biri, proje için özel gerçekleştirilecek bir mühendislik çalışması ile robot kollarının etnik vurmalı çalgıları icra edebilecek şekilde programlanması ve 'canlı' performans için kullanılmasıdır.

Proje Hedefleri
Yerleştirme projesinin işlevi, İstanbul boğazını dinlemek; bunu robot kolların çaldığı vurmalı çalgı seti ve İstanbul Boğazı’ndan gelen işlenmiş ses kaynakları ile yeni bir görsel/işitsel deneyim olarak aktarmaktır.
İstanbul boğazının sağladığı, dev bir oditoryum gibi işlev gören etkileyici akustik deneyim diğer akustiklere göre özel bir yere sahiptir. Örneğin İstanbul’daki şehir hatları vapurları ve diğer transit gemiler kendi sirenlerini uyarı amaçlı çalarlar, ama bu ses öyle etkileyici bir açılım yakalar ki, asıl amacını aşan bir metafor sunar ve dolayısıyla İstanbul'un yaşayan akustik bir karakteridir.

Yerleştirme projesi için kurulacak sistem, internet aracılığı ile İstanbul Boğazı’nda duyulan sesleri analiz edip; asma davul, gong, cymbal/zil, bendir ve glockenspiel gibi çeşitli vurmalı çalgıların kullanıldığı bir robot performansına dönüştürecektir.
Vurmalı Çalgılar ve İstanbul Boğazı İlişkisi
Vurmalı çalgılar Türk tarihinde önemli bir yer tutar. Tarihin ilk çağlarından beri Asya’da Hunlar, Mezopotamya'da Sümerliler tarafından kullanıldığı anlaşılan davulları, Romalılar çarpıştıkları Hun ve Avarlarda görmüşlerdi. Avrupa’ya geçerek tanıtılıp yerleşmesini sağlayan ise XVI. yüzyılda Osmanlı Türkleri olmuştur. Türk ordu mızıkasının baş sazı olan davul Avrupa’da “Turkische trommel” ve “tambour des Turcs” diye anılmaya başlamıştı. Osmanlı mehterhanesinden örnek alınarak Avrupa’da kurulan takımlardan, sanat müziğine de geçmisti.
Bir müzik enstrümanı olmasının yanı sıra davulun tarihte ilginç kullanım şekilleri de olmuştur, örneğin akustik bir uyarı sistemi gibi. Dolayısıyla, bir uyarı biçimi olan vapur düdüğünün tarihte uyarı amaçlı da kullanılmış olan davul enstrümanı ile kullanılması bu metaforu ilginç kılmaktadır. Yerleştirme projesi bir anlamda boğazdaki seslerin tetiklediği bir etkileşim tasarımıdır. Burada İstanbul'da güncel hayatta mevcut ses kaynakları, ara birimin kendisini oluşturmaktadır.

Projede Neden Robotlar Yer Alıyor?
Yerleştirme projesinin sürekli çalışabilmesi açısından bir otomasyona ihtiyaç vardır. Çözüm olarak 'sürekli' işlev sunabilecek bir dinleme/algılama sistemi ve bilgisayar aracılığı ile kontrol edilen robot kolu performans sistemi bulunmuştur. Alman Kuka firmasının iki adet sanayi tipi KR16 robotu vurmalı çalgıları icra etmeleri için programlanacaktır. Sistem otonom çalışacak ve günün büyük bir bölümü aktif olacaktır. Robotların bu uygulamada insandan en belirgin farkı uygulayabildikleri perkusif jestleri büyük bir hassasiyetle perküsyon yüzeyinde belirli zaman, nokta ve kuvvetle gerçekleştirmeleridir.
Yerleştirmenin İstanbul Boğazı’nı 'dinleyen' uzantısı, boğazın değişik noktalarına yerleştirilecek mikrofon-dizüstü bilgisayar sistemi ile gerçekleştirilir ve böylece geniş bir bölüm taranır.
Özel bir yazılım ile mikrofona ulaşan sesler ayrıştırılır, ve analiz sonrası performans için gerekli bilgiler internet üzerinden enstalasyon mekanındaki bilgisayara aktarılır. Bu bilgisayar, robot kolları kontrol ederek çevresindeki enstrümanları icra ettirir. Bu şekilde İstanbul Boğazı’nın ses uzayı değişik perküsyon jestleri ve tınılarından oluşan bir ritmik ses uzayı ile etkileşim kurar. Buna paralel olarak İstanbul Boğazı’nda gündelik hayatta karşılaştığımız ses kaynakları, yeni bir yorumla işlenerek robotların çevresindeki hoparlörlerden mekana yayılır.
Yerleştirme projesi için tasarlanacak bir web sayfası ile projenin dünyanın birçok yerinden takip edilmesi mümkün olacaktır. Boğazdaki sesler ve bunların analizi ile elde edilen bilgiler görselleştirme teknikleri kullanılarak canlı olarak bu web sayfası sayesinde dış dünya ile paylaşılacaktır. Performansı gerçekleştirecek yerleştirme düzeneği dünyanın herhangi bir yerine taşınabilir ve kurulabilir. Hatta aynı anda birkaç yerde aynı düzenekten kurulabilir.

Konser Etkinliği
Konser projesi içerik olarak, Sinan Bökesoy’un günümüzü gelecekten geriye bakış ile ifade ettiği “Tales of Future” albümünde yer alan eserlerden ve sanatçının İstanbul Boğazı temalı yeni eserlerinden oluşacaktır. Performans, perküsyon çalan iki adet robotun yanı sıra, ney, santur, yaylı dörtlü, kemençe, tulum, zurna, klarnet gibi zengin etnik enstrüman grubu ile beraber Bökesoy’un vücudu üstüne yerleştirdiği duyargalar sayesinde hareketleriyle ses ve görselleri etkileşimli olarak kontrol ettiği özgün multimedya uygulamalarını kapsar.


1069
defa okundu
 
<< Önceki Yazı Sonraki Yazı >>
 ADnet Reklamları
Siz de reklam verin  
9 Şubat, Perşembe 2012